شنبه ۲۸ فروردین ۱۴۰۰

پیامبر(ص) فرمودند:

فردی از شما كه شب بر می خیزد و خود را برای طهارت آماده می کند، گره هایی بر اوست. پس شروع به وضو می کند. چون دستش را شست،  یک گره گشوده می شود و چون صورتش را شست، گره دیگری گشوده می شود...

پس خداوند به پرده نشینان (ساکنان عالم غیب) می فرماید:

به این بنده ي من بنگرید که خود را آماده می سازد و از من درخواست می کند! هرچه بنده ام از من بخواهد به او می دهم.

منبع: میزان الحکمة،ج2،ص1656

پیامبر(ص) در ضمن حدیثی فرمودند:

سه جایگاه هست که دعای بنده در آن رد نمی شود:

... یکی از آن سه جایگاه، فردی است که در آخر شب(برای دعا و مناجات) بر می خیزد.  

منبع: نهج الفصاحة،ص546

پیامبر(ص) در ضمن حدیثی فرمودند:

همانا بنده، زمانی که در دل شب تاریک با سیّدش(خداوند) خلوت می کند و با او مناجات می کند، خداوند قبلش را نورانی می کند. پس زمانی که یاربِّ یاربِّ بگوید، خداوند جلیل(جلّ جلاله) او را ندا دهد: 

لبیک ای بنده من! از من درخواست کن تا به تو عطا کنم و بر من توکّل کن تا به تو عطا کنم. سپس خداوند جلّ جلاله به ملائکه اش می گوید:

ای ملائکه من! به بنده من نگاه کنید؛ همانا در دل این شب تاریک(با من) خلوت نموده، در حالی که اهل باطل مشغول لهو بوده و غافلین هم خوابیده اند. شاهد باشید که من او را آمرزیدم!!!

منبع: بحارالأنوار، ج84، ص137

پیامبر(ص) فرمودند:

دو رکعت نماز در دل شب برای من دوست داشتنی تر از دنیا و آنچه در آن است می باشد.

منبع: بحارالأنوار، ج84، ص148

امام صادق(ع) فرمود:

کسی که نماز شب را به جا نیاورد، از شیعیان ما نیست.

(مرحوم شیخ مفید در این باره فرموده است: منظور اینست که از شیعیان مخلص نیست یا این که اگر کسی معتقد به فضیلت نمازشب نباشد، از شیعیان ما نیست)

منبع: وسائل الشیعة،ج8،ص162

 

زنی به خدمت حضرت صادق (ع) آمد و عرض کرد:

ای پسر پیغمبر! شوهرم مرا دوست نمی دارد. چه کنم؟

حضرت فرمود:

«عَلَیک بصلوة اللّیل» بر تو باد نماز شب (یعنی برو نماز شب بخوان.)

پس از مدتی آن زن به خدمت حضرت رسید و تشکر کرد و گفت:

شوهرم از آن وقت هیچ کس را به اندازه من دوست نمی دارد.

پس آن حضرت فرمود:

خدا رحمت کند زنی را که سحر برخیزد و شوهرش را بیدار کند. و همچنین مردی که برخیزد و زنش را بیدار کند و نماز شب بخوانند.

منبع:  قیامت و قرآن، ص 157.

رسول گرامي(ص) می‌ فرمایند:

آن‌گاه كه بنده از بستر گرم و خوشايند خود بر مي ‌خيزد تا خشنودي پرودگارش را با برپا داشتن نماز شب به دست بياورد، در حالي كه خواب آلودگي در چشمان او باقي است، خداوند متعال به خاطر او به فرشتگان مباهات مي ‌كند و مي‌ فرمايد:

آيا نمي ‌بينيد اين بندۀ مرا!!! او از بستر گرم خويش برخاسته است تا نمازي را كه بر او واجب نگردانيده ‌ام برپا دارد؛ شاهد باشيد كه من او را آمرزيدم.

منبع: وسائل الشیعة، ج ۸،ص157

در حدیثی قدسی خطاب به حضرت عيسي عليه‏السلام آمده است که:

اي عيسي، ياد و ذکر مرا به زبان زنده نگهدار و دوستي مرا در دلت قرار بده. ای عیسی، در مواقع غفلت بیدار باش و حکمت مرا در دلت ثابت نگهدار. (اي عيسي)، ترسان و در عین حال مشتاق باش. دلت را از خوف و خشيت من بيمناک نماي. اي عيسي شب زنده‏داري را مراعات کن تا خوشنودي مرا به دست آري و روز براي حاجت خود در پيشگاه خدا تشنه به پايان رسان (روزه بگير).

منبع:انوار الولاية ص 208.

امام صادق(ع) فرمودند:

هنگامى كه حضرت موسى بن عمران(ع) با خداوند مناجات مى‏ كرد، خداوند فرمود:

اى فرزند عمران، دروغ مى‏ گويد كسى كه خيال مى‏ كند مرا دوست دارد و هنگامیکه شب شد مى ‏خوابد. زيرا نبايد هر دوستدارى خلوت كردن با حبيب را هم دوست بدارد؟

اى فرزند عمران، من از وضع دوستدارانم آگاهم كه وقتى شب تاريك مى ‏شود، چشمان آنها در قلبشان جا مى ‏گيرد و عذاب من در جلو چشمانشان مجسم مى ‏شود. مرا مانند اين كه مى ‏بيند مورد خطاب قرار مى‏ دهند و با من مثل اين كه مرا در آنجا حاضر مى‏ بيند حرف مى ‏زنند.

اى فرزند عمران، قلبت را براى من خاشع كن و با اعضاى بدنت به من خضوع نما و از چشمانت اشك بريز و مرا در تاريكي هاى شب بخوان. زيرا در آن صورت، تو مرا به خود نزديك مى ‏يابى كه دعاهايت را اجابت مى‏ كنم.

منبع: الجواهرالسنیة،ص116

در حالات مرحوم شیخ جعفر کبیر کاشف الغطاء که از بزرگانِ علما در قرن سیزدهم و ساکن نجف اشرف بوده، آمده است:

در یکی از شب ها برای «تهجّد» برخاست و فرزند جوانش را از خواب بیدار کرد و فرمود:

برخیز به حرم مطهّر مشرّف شده و در آن جا نماز بخوانیم.

فرزند جوان که برخاستن از خواب در آن ساعتِ شب برایش دشوار بود، در مقام اعتذار برآمد و گفت:

من فعلاً مهیّا نیستم شما منتظر من نشوید؛ بعداً مشرّف می شوم.

ایشان فرمودند:

نه، من این جا ایستاده ام؛ مهیّا شو که با هم برویم.

فرزند به ناچار از جا برخاست و وضو گرفت و با هم راه افتادند. کنار درِ صحنِ مطهّر که رسیدند، آنجا مرد فقیری را دیدند که نشسته و دست نیاز به طرف مردم دراز کرده است. آن عالم بزرگوار ایستاد و به فرزندش فرمود:

این شخص در این وقتِ شب برای چه این جا نشسته است؟

فرزند گفت: برای گدایی از مردم!

فرمود: چه مقدار ممکن است از رهگذاران نصیب او گردد؟

گفت: احتمالاً یک تومان (به پول آن زمان). مرحوم کاشف الغطاء فرمود: فرزندم! درست فکر کن و ببین این شخص برای مبلغ بسیار اندک و کم ارزش دنیا(آن هم محتمل)، در این وقت شب از خواب و آسایش خود دست برداشته و آمده در این گوشه نشسته و دست تذلّل به سوی مردم  دراز کرده است.

آیا تو، به اندازه ی این شخص، به وعده های خدا درباره ی سحر خیزان و متهجّدان اعتماد نداری که فرموده است: «فَلا تَعلَمُ نَفسٌ مَّا أُخفِیَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعیُنٍ» - هیچ کس نمی داند چه پاداش های مهمّی که مایه ی روشنی چشم هاست برای آنها نهفته شده –        (سجده/17).

گفته اند آن فرزند جوان از شنیدن این گفتار پدرِ زنده دل خود چنان تکان خورد و تنبّه یافت که تا آخر عمر از شرف و سعادت بیداری آخر شب برخوردار بود و نماز شبش ترک نشد.

رسول خدا(ص) فرمودند:

در تقرّب بنده به خداوند متعال، هيچ امري را با فضيلت تر از(نماز شب) و راز و نياز در دل شب نمي شناسم.

منبع: كتاب التَّهجد، ص298

امام رضا (ع) فرمودند:

نماز شب بر روزي انسان مي افزايد.

منبع: وسائل الشيعه، ج 5، ص 272

امام صادق(ع) می فرمایند:

هنگامی که برای نماز شب بلند شدی مسواک بزن،چون فرشته ای می آید و دهانش را بر دهان تو می گذارد و هر حرفی را که تلفّظ می کنی آن را به آسمان می برد، پس باید دهانت خوشبو باشد.

منبع: الکافی،ج3،ص23

از رسول خدا(ص) نقل شده که فرمودند: خـداونـد به كسـى كه نـماز شـب تـرك شـده را در روز قـضا كـند، افـتخار مى كـند و مـى فرمـايد:

اى فـرشـتگان مـن! بنـده مـن قضـاى چيـزى را كه مـن بر او واجـب نـكرده ام به جـا مـى آورد. شاهد باشيد كه من او را آمرزيدم.

ابراهيم بن سيابه مى گويد:

يكى از خـانواده مـن به امــام عـسگرى(ع) نامه نوشت و در مورد نمـاز شـب مسـافر در اوّل شـب سـوال كرد.

امام (ع) در پاسـخ نوشتند: فضيلت نماز شب مسافر در اوّل شب مثل فضيـلت نمـاز آخر شـب غير مسـافر است.

از امام صادق(ع) نقل شده که فرمودند: نماز شب، انسان را خوش سيما و خوش اخلاق و خوشبو مى كند و روزى را زياد، و قرض را ادا مى كند و غم را مى برد و ديد انسان را نورانى مى كند.

هرکس در نماز وترش در هنگامی که آن را به جا می آورد، هفتاد مرتبه أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ بگوید و بر این کار مواظبت کند تا این که یک سال بگذرد، خداوند او را در نزد خودش از کسانی که در سحرها استغفار می کنند می نویسد و برای او آمرزش از خدای عزوجل واجب می شود.

منبع: الفقیه،ج1،ص309

نمازشب چهره را نورانی می کند و نمازشب بوی انسان را پاکیزه می کند و نماز شب روزی را افزایش می دهد.

منبع: ثواب الأعمال41

مردی نزد حضرت أمیرالمؤمنین علی(ع) آمد و گفت:

ای امیرمؤمنان! من از نماز شب محروم شده ام!

امیرالمؤمنین علی(ع) فرمودند:

(به خاطر این است که) تو مردی هستی(که گناه می کنی و)گناهانت تو را در بند کشیده است!!

منبع: الکافی،ج3،ص450

 

امام صادق(ع) فرمودند: 

نماز شب، کفاره گناهان روز است.

منبع: بحار،ج87،ص136

پیامبر(ص) فرمودند:

سه كس از شیطان و سربازانش در امان هستند:

1- کسانی که خدا را یاد می کنند

2- کسانی که از ترس خدا گریه می کنند

3- کسانی که در سحرها استغفار می کنند. 

منبع: مستدرک الوسائل،ج12،ص146

امام سجاد(ع) فرمود:

من هیچگاه ندیدم عمه ام نماز شبش را نشسته بخواند جز شب یازدهم محرم که عمه ام حتی در آن شب حزین هم عبادت مستحبش را ترک نکرد در حالی که تمام عزیرانش را از دست داده بود و انواع مصائب بر او وارد شده بود.

منبع: عوالم العلوم ج11 قسم 2، ص953 

امام صادق (ع) فرمودند:  

انسان گناهي مي كند و بدان سبب از نماز شب محروم مي‎شود؛ همانا تأثير كار بد در صاحب آن سريع تر از تأثير چاقو در گوشت است.

منبع: الكافي، ج2، ص 272

از امام صادق(ع) نقل شده که فرمودند: از امام سجاد سئوال شد: چگونه است كه شب زنده داران از خوش سيماترين مردمند؟

امام (ع) فرمودند:

زيرا آنها با خداى خود خلوت مى كنند و خدا آنها را با نورش مى پوشاند.

 

حضرت موسی(ع) پرسیدند:

پروردگارا، کدام بنده نزد تو از همه مبغوض تر است؟

پاسخ آمد:

کسی که چون مرداری در شب(غافل از یاد من بخوابد و) روز را به بیکاری و بطالت سپری کند.

منبع: بحار،ج76،ص180

 

امام حسن عسکری(ع) فرمودند:

همانا رسیدن به خداوند عزوجل، سفری است که جز با عبادت شبانه به دست نمی آید!!!

منبع: بحار،ج78،ص380

پیامبر(ص) فرمودند:

خداوند متعال، ابراهيم(ع) را جز به خاطر دو كار دوست و خليل خود انتخاب نكرد:

1 ـ غذا دادنش(به دیگران)

2 ـ نماز شب خواندش هنگامى كه مردم خوابند.

منبع: بحارالانوار، ج84، ص144

 

امام صادق(ع) فرمودند:

هيچ كار خوبى نيست كه انسان انجام دهد، جز اينكه براى آن در قرآن پاداشى بيان شده است؛ مگر نماز شب كه خداوند پاداش آن را به خاطر بزرگى و عظمت آن پيش خودش مشخص نكرده. بلكه فرموده است:

(در دل شب)پهلو از بستر خواب حركت مى دهند. با بيم و اميد، خداى خود را مى خوانند و از آنچه روزى آنها كرديم انفاق مى كنند. هيچ كس نمى داند كه پاداش نيكوكاريش چه نعمت و لذتهاى بى نهايت كه روشنى بخش ديده است در عالم غيب براى او ذخيره شده است؟

منبع: بحارالانوار، ج 84، ص140

پیامبر(ص) به امیرالمؤمنین(ع) فرمودند:

یا علی! در دنیا سه چیز مؤمن را خوشحال می کند:

1-ملاقات کردن برادران

2-افطار بعد از روزه

3-عبادت در آخر شب

منبع: خصال ج1ص124

امام صادق(ع) درباره آیه«إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ‏» فرمودند:

نمازشبِ مؤمن، گناهانی را که در روز انجام داده از بین می برد.

منبع: الکافی،ج3،ص266

 

امام صادق(ع) فرمودند:

ای سلیمان! نمازشب را رها نکن! همانا زیان دیده کسی است که از نماز شب محروم شود.

منبع: بحارالأنوار،ج84،ص146

امام رضا (ع) فرمودند:

بر شما باد به نماز شب!!! هيچ بنده اى نيست كه آخر شب بيدار شود و هشت ركعت نماز شب و دو ركعت نماز شفع و يك ركعت نماز وتر بخواند و در قنوت آن هفتاد بار استغفار كند، مگر اينكه خداوند او را از عذاب قبر و آتش پناه داده و عمر او را طولانى كرده، به زندگى او گشايش خواهد داد.

سپس امام (ع) فرمود:

خانه هائى كه در آنها نماز شب خوانده مى شود، نورش براى اهل آسمان مى درخشد. همانطور كه نور ستارگان براى مردم زمين مى درخشد.

منبع: بحارالانوار، ج84، ص161

پيامبر اکرم(ص) فرمودند:

به نماز شب إهتمام كنيد كه فرد ذليل به كمك آن عزيز مي گردد.

منبع: كتاب التَّهَجُّد، ص 185

 

امام على(ع) فرمودند:

هنـگامى كه خـداوند بزرگ اراده مى كند مردم روى زمين را گرفتار عـذاب كنـد، مـى گويـد:

اگـر نبـودند كـسانى كه مـرا به خـاطر جـلال و جبروتم دوست مى دارند و مساجد مرا آباد مى كنند و سحـرگاهان اسـتغفار مى كـنند عـذابم را بر زمـينيان نازل مى كـردم.

 

اميرالمؤمنين(ع) فرمودند:

بيدارى شب باعث سلامتى بدن و خشنودى پروردگار بزرگ و در معرض رحمت و لطف خدا قرار گرفتن و چنگ زدن به اخلاق پيامبران است.

 

رسول خدا(ص) فرمودند:

بر شما باد به نماز شب!!! اگرچه يك ركعت باشد. زيرا نماز شب انسان را از گناه باز مى دارد و خشم پروردگار را(نسبت به انسان) خاموش مى كند و سوزش آتش را در قيامت از انسان دفع مى كند.

دروغ گفته است کسی که گمان می کند نماز شب می خواند وگرسنگی می کشد. زیرا نماز شب روزی در روز را ضمانت می کند.

منبع: وسائل الشیعه، ج3، ص271

رسول خدا(ص) فرمودند:

ای مردم هیچ کس از شما نیست مگر اینکه مشکلات و گرفتاریها همچون کمربندی او را محاصره کرده است. پس زمانی  که دو سوم از شب گذشت و یک سوم آن باقی ماند، فرشته ای بر او وارد می شود و به او می گوید:

ذکر خدا بگو که صبح نزدیک است. پس چنانچه او حرکت کرد و ذکر خدا را گفت یک گره از گرفتاریهایش گشوده می شود و اگر او بلند  شد و وضو گرفت و داخل نماز شد همه گرفتاریها از او گشوده می شود. پس صبح می کند در حالی که همچون مردمک چشم (روشن و پاکیزه) گردیده است.

منبع: بحارالانوار، ج82، ص223

 

امام صادق (ع) می فرماید:

کسی که در قنوت نماز وتر، چهل مومن و سپس برای خود دعا کند خداوند دعاهای وی را مستجاب می گرداند.

منبع: وسائل الشیعه، ج4، باب 45

 

به فتوای آیت الله سیستانی نماز شب رو میشه بعد از نماز مغرب تا اذان صبح به نیت ادا خوند. اما فتوای برخی مراجع دیگر از نیمه شب شرعی تا اذان صبحه.

در ضمن مریض یا مسافر یا جوانی که میدونه اگه بخوابه نمیتونه برای نماز شب بلند بشه، به فتوای برخی مراجع میتونه قبل خواب نماز شب رو بخونه. 

اما شما به فتوای مرجع خودتون رجوع کنید.